اخبار فرش ماشینی

فرش ماشيني اصفهان ، بازارهاي عراق را پوشاند ‏

‏رونق بي‌سابقه فرش ماشيني در دهه اخير را بايد مرهون ارزاني، سهولت در خريد و شست‌وشو دانست، چرا كه ضعف قدرت خريد مردم، افزايش قيمت مواد اوليه و در نهايت طولاني شدن زمان بافت فرش دستباف باعث شده كه اين هنر اصيل در خانه‌هاي ايرانيان، به كالايي زينتي تبديل شود. ‏

هيچ‌كس فكر نمي‌كرد كه صنعت فرش‌بافي طي سه دهه، آنچنان رونق يابد كه فرش دستباف را به حاشيه رانده شود. امروز بيش از هزاران كارخانه بافت فرش ماشيني در كشور در حال فعاليت هستند و با تلاش فراوان سعي در تسخير بازار و مشتريان دارند. رونق بازار فرش ماشيني اگرچه باعث به وجود آمدن بازار كار براي جمعيت زيادي شده، اما اين روند به طور غيرمستقيم موقعيت شغلي جمعيت ميليوني فرش‌‌بافان ايراني را به مخاطره افكنده است. با اين وجود قيمت مناسب فرش ماشيني (نسبت به همتاي دستباف خود) سبب شده تا به تدريج جايگاه مناسبي در ميان انواع كفپوش‌ها پيدا كند. همسايگان ايران و ساير كشورهاي اروپايي و آمريكايي نيز به اين صنعت نوظهور ايراني علاقه خاصي دارند. ناگفته نماند كه در اين ميان كپي‌كاران و خلاقان رقيب نيز بيكار ننشسته‌اند و به تدريج بازارهاي هدف ايران را در تيررس صادرات خود قرار داده‌اند. ‏

اصفهان مركز ثقل فرش ماشيني ‏
اصفهان مهد هنر طراحي و بافت فرش، اكنون به قطب صادرات فرش ماشيني تبديل شده است. در سال‌هاي اخير به دليل وجود مشكلات متعدد بر سر راه توليد فرش دستباف، اقبال به توليد و صادرات فرش صنعتي افزايش يافت. در همين راستا رشد واحدهاي توليدكننده نيز اتفاق افتاد. ‏

كاشان كه در فرش‌هاي دستباف نام‌آور است با فراتر از ۸۰۰ كارخانه فرش ماشيني داراي مجوز، حدود ۱۰۰ كارخانه فاقد مجوز، نزديك دو هزار دستگاه انواع ماشين‌آلات بافت فرش و رقمي فراتر از ۲۰ هزار كارگر، سالانه بالغ بر ۵۰ درصد توليد و حدود ۷۰ درصد صادرات ايران را بر عهده دارد. توليدات اين شهرستان علاوه بر بازارهاي خارج، در داخل كشور و بازار اصفهان نيز توزيع مي‌شود. از سال گذشته تاكنون به دليل وقوع بحران جهاني اقتصاد و سه قفله بانك‌ها، صنعت فرش ماشيني، فراز و نشيب‌هاي زيادي را پشت‌سر گذارده است كه ركود در بازارهاي داخلي و خارجي و نبود سرمايه در گردش از جمله آنهاست. ‏

فرش ماشيني گران شد ‏
رشد ۱۰ تا ۱۵ درصدي قيمت فرش صنعتي، نسبت به سال گذشته، به ركود بازارهاي داخلي دامن زده است. پوستين‌دورز رييس اتحاديه فروشندگان فرش ماشيني، موكت و كفپوش اصفهان معتقد است كه مرم به علت رشد قيمت، حاضر به خريد فرش نيستنتد. به گفته او در حال حاضر قيمت فرش‌هايي با كيفيت معمولي ۲۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومان مي‌باشد. فرش‌هاي وارداتي از كشورهاي چين، تركيه و بلژيك با قيمت‌هايي ۲۰ درصد ارزانتر از محصولات داخلي، بازار شهر را به تصرف خود درآورده‌اند. فرش‌هاي ياد شده از كيفيت مناسبي برخوردار نيست اما طرح‌هاي فانتزي و جذابي كه در برخي موارد كپي نقشه فرش‌هاي داخلي است، فرش‌هاي وارداتي را براي خريداران بازار شهر جذاب كرده است. ‏
پوستين‌دوز مي‌گويد: در كاشان كارخانه‌هاي كوچكي وجود دارد كه با توليد فرش‌هاي ارزان و بدون كيفيت توانسته‌اند بازارهاي صادراتي عراق را به چنگ آوردند و بدين ترتيب از ورشكستگي نجات يافته‌اند. ما به گفته او كشورهاي عراق و افغانستان تنها خواهان فرش‌هاي سبك و ارزان‌قيمت هستند و فرش‌هاي استاندارد و گران‌قيمت، در كشورهاي ياد شده بازار مناسبي ندارد. ‏

چرخ كارخانه‌ها مي‌چرخد ‏
هرچند كه وضعيت واحدهاي نساجي استان هنوز سامان نيافته و كارگاه‌ها با مشكل مواجه هستند اما رييس اتحاديه توليدكنندگان فرش ماشيني اعلام مي‌كند كه بر خلاف سال گذشته، انبار كارخانه‌هاي توليد فرش، از محصول خالي است و بازار اين محصول رونق دارد. به گفته افشاري مواد اوليه مورد نياز اين صنعت به غير از درصد ناچيزي كه توسط پلي‌اكريل اصفهان تامين مي‌شود، وارداتي است كه از سال گذشته تاكنون هزار تومان در هر كيلو رشد قيمت داشته است. اين فعال توليد فرش ماشيني مي‌گويد: “در حال حاضر تعرفه واردات نخ به منظور حمايت از توليدكنندگان داخلي، ۱۰ درصد مي‌باشد اما اين كارخانه‌ها سه سال است كه فعاليت ندارد اما با اين وجود تعرفه واردات نخ حذف نمي‌شود. ‏

اين مقام مسوول از وجود كارگاه‌هاي كوچكي خبر مي‌دهد كه با توليد فرش‌هاي بدون كيفيت، بازارهاي صادراتي عراق و افغانستان را هدف قرار داده‌اند. به گفته او فرش‌هاي استاندارد با كيفيت بالا به علت قيمت ارزانتر در بازار جهاني، صرفه صادرات نداشته و در داخل كشور به فروش مي‌رسند. افشاري همچنين از وجود كارگاه‌هاي زيرپله‌اي در كاشان خبر مي‌دهد كه بدون مجوز فعاليت به صورت خانگي كار مي‌كنند و تاجران افغان مشتري اصلي توليدات آنها محسوب مي‌شوند. با وجودي كه تعرفه واردات فرش ماشيني ۲۵ مي‌باشد اما فرش‌هاي توليد كشور تركيه (با وجود نرخ بالاي انرژي و دستمزد كارگر) ارزانتر از همتايان كاشاني خود در بازار اصفهان و حتي كاشان به چشم مي‌خورد. ‏

طراحان ترك با ارايه رنگ‌هاي نو و طرح‌هاي فانتزي توانسته‌اند بازارهاي ايران را قبضه كنند. اما با وجود همه مشكلات وضعيت اقتصادي كارخانه‌ها نسبت به سال گذشته بهتر است و سخني از تعطيلي واحدها در ميان نيست تنها چند كارگاه از ميزان توليد خود كاسته‌اند و چرخ بقيه واحدها خوب مي‌چرخد. ‏

رشد چشمگير صادرات ‏
در سال جاري در روز صادرات اعلام شد كه تراز تجاري شهر (تفاضيل صادرات غيرنفتي و واردات) مثبت شده و آن به اين معناست كه ميزان صادرات غيرنفتي رشد معناداري يافته است. مي‌توان گفت كه راه‌اندازي گمرك كاشان و صادرات فرش‌هاي ماشيني از اين گمرك سهم بسزايي در مثبت شدن تراز تجاري اصفهان داشته است. ‏
مديرعامل توسعه خوشه فرش ماشيني كاشان اعلام مي‌كند كه در سال گذشته ۱۱۰ ميليون دلار فرش توسط ۱۵۲ شركت از كاشان صادر شده كه ۷۰ درصد صادرات فرش ماشيني كشور را از آن خود كرده است. به گفته او ميزان صادرات اين كالا در شش ماهه نخست سال جاري رشد معناداري داشته است. وي مساله رشد قيمت فرش صنعتي را مي‌پذيرد و از افزايش ۱۰۰ درصدي قيمت مواد اوليه وارداتي به عنوان مهمترني علت ياد مي‌كند و مي‌گويد: به علت رشد و نوسان‌هاي مكرر قيمت نفت از سال گذشته، واردكنندگان مواد اوليه وارد نكردند و بنابراين در سال جاري به علت كمبود مواد، بازار كاذبي ايجاد شد كه رشد قيمت‌ها را در پي داشت. ‏

به گفته او در همان زمان نيز خط توليد اكريليك كارخانه پلي‌اكريل اصفهان تعطيل شد و به رشد قيمت‌ها دامن زد. كاهش معنادار قيمت فرش‌هاي تركي و چيني عليرغم وجود تعرفه‌هاي واردات و هزينه‌هاي سنگين توليد، معمايي است كه برادران نيز از حل آن عاجز است. وي معتقد است كه نبود بهره‌وري يكي از مهمترين دلايل رشد قيمت توليد مي‌باشد. برادران مي‌گويد: البته فرش‌هاي وارداتي از تراكم پايين و وزن اندكي برخوردار هستند ه نسبت به همتايان ايراني خود كيفيت مطلوبي ندارند. بنابراين طبيعي است كه قيمت كمتري داشته باشند. ‏

با وجود واردات فرش‌هاي خوش‌رنگ و نگار، روزگار فعالن اين عرصه را سكه كرده است اما مديرعامل توسعه فرش ماشيني كاشان معتقد است كه فرش‌هاي وارداتي هنوز به بازار توليدات داخلي آسيب نرسانده است. ‏
اين مقام مسوول مساله صادرات بي‌كيفيت فرش‌هاي ماشيني اصفهان به ساير كشورها را نمي‌پذيرد و مي‌گويد: يك فرش بايد داراي هفت خصوصيت باشد تا بتوان آن را صادر كرد. سبكي، راحتي، تنوع رنگ و كيفيت مطلوب الياف به كار رفته از جمله خصوصيات ياد شده است. عربستان و ساير كشورهاي حاشيه خليج فارس بازارهاي هدف فرش ماشيني كاشان هستند كه سبكي و قابل شست‌وشو بودن فرش براي آنها بسيار مهم است. به گفته برادران در حال حاضر صادرات فرش بر اساس كيفيت نبوده و اگر بر چسب روي فرش با خصوصيات آن هماهنگ باشد صادرات مانعي ندارد كه البته اين تفكر بايد اصلاح شود. جذب مشتري و داشتن بازارهاي هدف جداگانه باعث شده تا ۸۰۰ كارخانه كاشان بدون هيچ ‌گونه مشكلي در كنار هم به رقابت بپردازند. اما از آنجايي كه مطابق معمول واسطه‌ها در افزايش قيمت اين كالا نيز سهم بسزايي داشته‌اند، بنابراين قرار است در آينده‌اي نه چندان دور، بررسي فرش كاشان براي عرضه محصول به صورت بدون واسطه راه‌اندازي شود كه در اين صورت كشف قيمت مناسب در محل عرضه، دست واسطه‌ها را از بازار اين محصول كوتاه خواهد كرد.

با تشكر از وب سايت راسخون

کانال تلگرام مجله نساجی کهن

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن