اخبار نساجی

«اقتصاد كوپنی» برای شرایط جنگی‌ است

دانلود نسخه دیجیتال مجله کهن

 

 

تاریخچه قیمت‌گذاری كالاها و استفاده از روش‌های تعزیراتی و اجبار به قیمت‌گذاری كالاها در چهار دهه پیش چندین بار در ایران آزمایش شده‌است.هیچ‌كدام از دفعات اما این طرح نتایج مثبتی بر اقتصاد كشور باز نكرد و نه تنها باعث توزیع عادلانه امتیازات یارانه‌ای نشد بلكه سبب گردید تا فسادهای مالی به انواع و اقسام مختلف در اقتصاد رایج گردد.

سخنان دو روز پیش احمد توكلی نماینده مجلس مبنی بر زنده كردن دوباره «اقتصاد كوپنی» اعتراض و واكنش طیف وسیعی از اقتصاددانان و نمایندگان مجلس را در پی داشت. البته این اولین باری نبود كه بحث بازگشت به دوران كوپن مطرح می‌شد اما گویا زنده شدن دوباره این طرح برای كارشناسان و دست‌اندركاران اقتصاد كشور سنگین به نظر می‌آید و نمی‌توانند بپذیرند كه شرایط اقتصاد كشور زمینه «احیای كوپن» را فراهم آورده است.

چندی پیش هم با مطرح شدن احیاتی سیستم تامین كالای كوپنی بسیاری از مسئولین اقتصادی كشور تاكید كرده بودند كه عملا سیستم كوپنی برچیده شده‌است. این‌بار هم وقتی احمد توكلی سخن از كوپن به میان آورد بار دیگر محمدرضا رحیمی معاون اول رییس‌جمهور به صراحت گفت كه اقتصاد كشور به سیستم كوپنی نیاز ندارد.

نكته اینجاست كه تمام كارشناسان و نمایندگان مجلس با وجود تفاوت دیدگاه‌ها بر روی یك موضوع اجماع‌ نظر دارند. آن هم اینكه لفظ كوپن خود به تنهایی مردم را به یاد دوران جنگ و وضعیت بحرانی می‌اندازد. آن هم در حالی كه ما اكنون در شرایطی به نام «بحرانی» قرار نداریم.

آیا میدانستید مجله نساجی کهن تنها مجله تخصصی فرش ماشینی و نساجی ایران است؟ نسخه پی دی اف آخرین مجلات از اینجا قابل دریافت است.

از سوی دیگر عنوان می‌شود كه با وجود قرار گرفتن در شرایط ویژه اقتصادی اما صادر كردن مجوز بازگشت برای كوپن تبعات سنگین‌تری در پی دارد كه می‌تواند به عنوان ترمز رشد اقتصاد كشور عمل كند. به هر روی اما هر كدام از كارشناسان اقتصادی كشور قصه كوپن را متفاوت از دیگری تحلیل می‌كند. از همین‌رو «اقتصاد ایران آنلاین» با كارشناسان و نمایندگان مجلس در خصوص احیای اقتصاد كوپنی گفت‌وگو كرده است.

یحیی آل اسحاق: مدیریت درست اقتصادی می‌خواهیم

لزوم مدیریت اقتصاد كشور با یا بدون سیستم كوپنی نكته‌ای است كه یحیی آل اسحاق رییس اتاق بازرگانی تهران بر آن بسیار تاكید كرد. او با اشاره به شرایط ویژه اقتصاد كشور گفت: اگر بحث را فارغ از سخنان آقای توكلی پیگیری كنیم به اینجا می‌رسیم كه مسلما شرایط اقتصادی و ارزی كشور به گونه‌ایست كه احتیاج به یك مدیریت ویژه در آن احساس می‌شود. آل اسحاق

از طرف دیگر پایین نگه‌ داشتن قیمت كالاها به معنای این است كه منافع را از تولیدكننده بگیریم و به مصرف‌كننده بپردازیم. مفهوم این موضوع گرایش به اقتصاد مصرفی و صدمه زدن به بخش تولید می‌باشد

اینطور ادامه داد: اكنون ما باید مدیریتی داشته باشیم كه بتوانیم عرضه و تقاضای ارز، نقل و انتقال ارز، تقسیم منابع ارزی و همچنین تقاضای سفته‌بازی ارز را مدیریت و كنترل كنیم.

مجموع این موارد به اینجا می‌رسد كه دیگر نتوان گفت كه بازار خود قیمت‌ها را به درستی تعیین می‌كند. وی افزود: در چنین شرایطی كه نمی‌توان به سیستم قیمت‌گذاری بر اساس اقتصاد بازارمحور تكیه كرد باید مدیریت و برنامه‌ریزی اقتصادی را فعال كنیم. رییس اتاق بازرگانی تهران همچنین درخصوص احیای سیستم كوپنی گفت: مسلما سیستم كوپنی عوارض خاص خود را دارد و ما پیش از این عوارض كوپن را تجربه كرده‌ایم. به هر روی اما بحث من مخالفت و موافقت با سیستم كوپنی نیست بلكه می‌گویم اكنون ما به طرح و برنامه‌ای كه شرایط ویژه اقتصاد كشور را مدیریت كند نیازمندیم!

بیژن بیدآباد: كوپن در بازار نارسایی ایجاد می‌كند

از سوی دیگر كارشناسانی هم هستند كه به‌كلی زنده كردن سیستم كوپنی در اقتصاد كشور را نفی می‌كنند و آنرا برای اقتصاد كشور بسیار زیان‌رسان می‌دانند. بیژن بیدآباد كارشناس اقتصادی درخصوص پیشنهاد احمد توكلی مبنی بر احیای سیستم كوپنی به «اقتصاد ایران آنلاین» گفت: «تاریخچه قیمت‌گذاری كالاها و استفاده از روش‌های تعزیراتی و اجبار به قیمت‌گذاری كالاها در چهار دهه پیش چندین بار در ایران آزمایش شده‌است.»

او ادامه داد: «هیچ‌كدام از دفعات اما این طرح نتایج مثبتی بر اقتصاد كشور باز نكرد و نه تنها باعث توزیع عادلانه امتیازات یارانه‌ای نشد بلكه سبب گردید تا فسادهای مالی به انواع و اقسام مختلف در اقتصاد رایج گردد. »

بیدآباد خاطر نشان كرد: «از طرفی قیمت‌گذاری كالاها ایجاد نارسایی‌های جدیدی در بازار را سبب می‌شود. ناكارآیی‌ها و نارسایی‌های كالاها و خدمات در علم اقتصاد یك پدیده كاملا شناخته شده است! از طرفطی سودجویانی كه مرتبط با تشكیلات توزیع كالاها و خدمات هستند از شرایط به وجود آمده استفاده‌های فراوانی نموده و حاشیه منفعت بین گیرندگان كالاهای كوپنی و این افراد تقسیم می‌شود.»
بیدآباد همچنین به بررسی‌های پژوهشی بر روی اقتصاد كوپنی اشاره كرد و افزود:« بررسی‌های تفصیلی در وزارت بازرگانی عملا نشان داد كه تولید كالاها و خدمات به قیمت معین به جز اینكه موجب اختلال در امر بازار شود سود دیگر را عاید مردم نمی‌سازد. از طرفی شیوه توزیع كوپن متوجه قشر شهرنشین است كه این موضوع سبب می‌شود تا قشر شهرنشین بیش از قشر روستایی از آن بهره ببرد.» او تاكید كرد: «از طرف دیگر پایین نگه‌ داشتن قیمت كالاها به معنای این است كه منافع را از تولیدكننده بگیریم و به مصرف‌كننده بپردازیم. مفهوم این موضوع گرایش به اقتصاد مصرفی و صدمه زدن به بخش تولید می‌باشد.»

این كارشناس اقتصادی اما با اشاره به تبعات منفی سیستم كوپنی اداكه داد: «بالا بردن قیمت كالاها اولین انگیزه برای افزایش تولید كالاها و خدمات می‌باشد. چنانچه به اجبار قیمت كالاها پایین نگه داشته شود این منافع از تولیدكننده حذف و به مصرف‌كننده منتقل می‌گردد! بنابراین دولت به جای اتخاذ سیاست‌های ناكارآمد باید روش خود را به اصلاح ساختاری مسائل اقتصادی تغییر دهد. در غیر این صورت نمی‌تواند قیمت‌ها را كنترل كند!

بیدآباد با تشریح نتایج غیرقابل جبران تامین كالاهای اساسی از طریق كوپن گفت: «ارتباط قیمت‌های نسبی در اقتصاد به گونه‌ایست كه اگر چنانچه یارانه‌ای از طریق كوپن به اشخاص داده شود مازاد درآمد افراد ناشی از صرفه‌جویی از خرید كالاهای كوپنی به بخش‌های دیگر اقتصاد متقل و باعث افزایش قیمت سایر كالاها خواهد شد! چون اعطای كوپن به معنای ایجاد منابع مازاد برای مصرف‌كننده است و مسلما مصرف‌كننده منابع مازاد خود را صرف كالاهای دیگر خواهد نمود.

این كارشناس یادآور شد: « با توجه به این موارد باید گفت سیاست‌ اعطای كوپن و حمایت‌هایی از نوع هدفمندی یارانه‌ها و پرداخت یارانه نقدی به همه دهك‌ها كاملا غلط است. بنابراین دولت باید فقط حمایت خود را معطوف دو دهك پایین درآمدی نموده و هرگونه پرداخت یارانه‌ای چه از طریق كوپن و چه از طریق یارانه‌های نقدی را متوقف كند.»

شاهین آرانی: كوپن برای اقتصاد مثل افیون است

در مقابل اما برخی كارشناسان اقتصادی هستند كه در شرایط فعلی احیای سیستم كوپنی را به ضرر كشور می‌دانند. آنها اینطور استنباط می‌كنند كه سیستم كوپنی این پیام را به مردم و دشمنان می‌دهد كه اقتصاد كشور در وضعیت بیمار و خطرناكی قرار دارد و به جز سیستم كوپنی نمی‌توان كار دیگر با آن كرد.

شاهین شایان آرانی كه جزو این گروه از اقتصاددانان قرار می‌گیرد در این خصوص به «اقتصاد ایران آنلاین» گفت: اصولا احیای سیستم كوپنی زمانی مطرح می‌شود كه یك قسمت از اقتصاد كشور به شدت بیمار بوده و در حال فرو ریختن باشد.

او با اشاره به اینكه زنده كردن اقتصاد كوپنی هزاران نارسایی و ایراد ایجاد می‌كند گفت: ما بجای احیای طرح‌ها و برنامه‌های تجربه شده و شكست‌خورده بهتر است به فكر اصلاح مدیریت اقتصادی كشور باشیم و سعی كنیم به‌درستی اقتصاد را راه‌بری كنیم.

آرانی همچنین كوپن را به افیون تشبیه كرد و گفت: سیستم كوپنی مثل یك داروی مخدر است كه فقط از درد می‌كاهد اما مشكل را حل نمی‌كند و این روال آنقدر ادامه پیدا می‌كند كه سیستم اقتصاد كشور به كوپن معتاد می‌شود و دیگر نمی‌توان از فضای آن خارج شود.

این كارشناس اقتصادی تاكید كرد: ما با این طرح در حقیقت به دنیا این پیام را می‌دهیم كه اقتصاد ما فلج و بیمار شده و كاری جز سیستم كوپنی نمی‌توانیم انجام دهیم. اگر این اتفاق بیافتد ما نه تنها مشكل را حل نكرده‌ایم بلكه اقتصاد كشورمان كه قابلیت‌های بالایی هم دارد را موجودی ضعیف و اصلاح‌ناپذیر نشان داده‌ایم.

شاهین شایان آرانی همچنین معضل فعلی اقتصاد كشور را عدم هماهنگی و عدم شناخت متولی قطعی برای اقتصاد كشور دانست و خاطر نشان كرد: پیشنهاد ما این است كه به جای زنده كردن یك طرح منفی به اصلاح مدیریت اقتصادی كشور بپردازیم.

نصرالله‌ برزنی: مشخص نیست كه دلیل احیای كوپن چیست

نصرالله‌ برزنی كارشناس بازار سرمایه هم نسبت به دلایل احیای سیستم اقتصاد كوپنی اظهار بی‌اطلاعی كرد. او گفت: مشخص نیست كه اقتصاد ما چقدر تحت فشار است كه برخی نمایندگان مجلس از كوپن صحبت می‌كنند. زیرا اقتصاد كوپنی برای شرایطی‌است كه موقعیت بسیار ویژه‌ای مثل جنگ پیش آمده باشد. او گفت: به نظر نمی‌آید كه ما اكنون در شرایط بحرانی و جنگی باشیم و دست كم با ۵۰ میلیارد دلار درآمد نفتی می‌توانیم نیاز كشور به دارو و غذا را پوشش دهیم. برزنی افزود: اكنون درآمد نفتی سال ۱۳۹۱ تقریبا رقمی بیشتر از ۵۰ میلیارد دلار است و همین موضوع نشان می‌دهد كه ما طبیعتا نباید مشكلی در تامین نیازهای خود داشته باشیم و احتیاج به سیستم كوپنی پیدا كنیم.

این فعال بازار سرمایه همچنین به عوارض كوپن اشاره كرد و افزود: حتی اگر بخواهیم كوپن را احیا كنیم باید بدانیم كه این كار عوارض جانبی بسیار زیادی دارد و به درد فضای حال حاضر كشور ما نمی‌خورد. از سوی دیگر شاید این طرح در شرایط جنگ كارآیی بالایی داشته باشد و حتی اجرای آن حیاتی باشد اما اكنون وضع اقتصاد كشور ما بسیار بهتر از این است كه به سمت احیای كوپن برویم.

ابراهیم نكو: نمایندگان با احیای كوپن مخالفند

نكته جالب دیگری كه در این میان مطرح است این است كه احمد توكلی كه پیشنهاددهنده احیای كوپن است این ذهنیت را ایجاد كرد كه دیگر نمایندگان مجلس هم بر زنده كردن سیستم كوپنی نظر مثبت دارند. مجلسیان با كوپنی شدن اقتصاد كشور مخالفند. برای مثال ابراهیم نكو یك عضو كمیسیون اقتصادی مجلس گفت: نمایندگان مجلس از آقای توكلی انتظار چنین سخنانی را نداشتند. زیرا ایشان از نمایندگان بسیار با تجربه و اقتصاددانان بسیار حرفه‌ای كشور هستند. نكو افزود: ما احساس می‌كردیم كه آقای توكلی طرح بسیار بهتری برای مدیریت اقتصاد كشور سراغ دارند و هیچ فكر نمی‌كردیم كه پیشنهاد ایشان احیای سیستم كوپنی باشد.

این نماینده مجلس خاطر نشان كرد: اقتصاد كشور ما دیگر بازگشت به دوران كوپنی را نمی‌پذیرد و بیشتر مردم و فضای كشور را ملتهب می‌كند و موجب رنجش مردم می‌شود از همین رو نمایندگان مخالف این ایده هستند و در این راه با آقای توكلی همراهی نمی‌كنند. زیرا ما معتقدیم اقتصاد كشور ما اكنون نیاز به مدیریت دارد نه احیای طرحی كه تبعات منفی بسیاری برای مردم و كشور دارد.

دانلود كاتالوگ فرش ماشينی شرکت فيضی امریکا

کانال تلگرام مجله نساجی کهن

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن