ابريشم‌ بافي، هنري چند هزار ساله ‎

بنا به شواهد تاريخ، کشف و پرورش کرم ابريشم براي نخستين‌بار در چين‎ ‎باستان آغاز شد. چيني‌ها پس از کشف ابريشم و استفاده از آن در تهيه انواع‏‎ ‎پارچه‌ها و پوشاک توانستند سال‌ها آن را از ديگر کشورها پنهان کنند اما پس‎ ‎از سه هزار سال پنهان‌کاري کشورهايي مانند ژاپن و ايران به اين اطلاعات‎ ‎دست يافته و اين صنعت گسترش يافت‎. صنعت‎ ‎ابريشم‌بافي در ايران از سابقه طولاني برخوردار است و آثار به‌دست آمده از‏‎ ‎حفاري‌هاي تپه‌هاي مارليک و چراغعلي اين ادعا را تاييد مي‌کند. در گذشته‎ ‎پارچه‌هاي ابريشمي با تارهاي طلا و نقره در شوشتر، شيراز، فسا و اصفهان‎ ‎بافته مي‌شدند. در حال حاضر نيز از مراکز ابريشم‌بافي ايران راميان،‎ ‎مينودشت و ترکمن صحرا در استان گلستان و روستاي زاوين، کلات نادري، راز،‎ ‎جرگلان، مانه و سملقان در استان خراسان مي‌توان نام برد‎
‎بافت پارچه‌هاي ابريشمي داراي سه مرحله، چله‌کشي، آماده‌سازي‌دار و بافت است‎.

چله‌کشي‎: ‎براي چله‌کشي در بافت پارچه‌هاي ابريشمي از روش چله دواني استفاده مي‌شود‎ ‎و به تعداد مورد نياز پايه‌هاي چوبي در زمين نصب مي‌کنند فاصله ميان دو‎ ‎ميله ۲۰ سانتيمتر در ۵/۱ متر است نخ‌هاي ابريشمي رنگين را با هم کشيده و‎ ‎به ترتيب از ميله اول پيچيدن را آغاز مي‌کنند (اين عمل را آنقدر ادامه‎ ‎مي‌دهند تا تعداد تارهاي آنها به ۸۰ تار برسد در پايان کار تارها را به‎ ‎صورت يک کلاف بزرگ جمع‌آوري کرده و به روي دستگاه ابريشم بافي سوار‎ ‎مي‌کنند.) سپس تارهاي ابريشم گلوله شده را ميان نخ‌هاي پنبه‌اي که به‎ ‎دورني متصل است عبور مي‌دهند‎. ‎آماده سازي و بافت: پس از اين که تارها‎ ‎طبق نقشه طراحي شده از گورد و شانه عبور کرد انتهاي تارها به نورد، چوب‎ ‎گردي که به دار سوار است متصل مي‌شود. تارهاي ابريشم را به صورت ضربدري از‎ ‎ميان نخ‌هاي پنبه‌اي رد مي‌‌کنند. پس از آماده شدن دستگاه، بافنده به روي‎ ‎صندلي دستگاه نشسته و پاهاي خود را روي پدال قرار مي‌دهد. بافنده با پاي‎ ‎راست بر پدال فشار وارد مي‌کند اين کار باعث مي‌شود هر بار يکي از ني‌هاي‎ ‎گورد بالا رود و نخ‌هاي متصل به خود را نيز بالا بکشد و اين کار موجب باز‎ ‎شدن تارها از هم مي‌شود و راه را براي عبور باز مي‌کند. پس از باز شدن‎ ‎تارها پود ابريشم که بر ماسوره پيچيده و در ماکو قرار گرفته از ميان تارها‎ ‎عبور مي‌کند. بعد از عبور ماکو با پاي چپ بر پدال فشار آورده جهت تارها‎ ‎عوض مي‌شود پس از اين کار با شانه محکم روي پود کوبيده مي‌شود يک بار ديگر‎ ‎روي پدال فشار آورده و پس از باز شدن تارها ماکو را از آن عبور مي‌دهند به‎ ‎اين ترتيب با تکرار اين مرحله طرح يا نقش خاصي که از قبل طراحي شده بافته‏‎ ‎مي‌شود‎.

صنايع ابريشم‌بافي به لحاظ ارزش افزوده فراواني كه حاصل‎ ‎مي‌كند در جهان بويژه در كشورهاي داراي صنعت ابريشم اهميت ويژه‌اي دارد‎. ‎سرمايه‌گذاري در اين رشته در مقايسه با ديگر فعاليت‌هاي توليدي كمتر بوده‎ ‎و زمان بازگشت سرمايه آن سريع‌تر است. بهبود هواي محيط و جلوگيري از‎ ‎فرسايش خاك را مي‌توان از ويژگي‌هاي زيست محيطي آن نام برد. اهميت اقتصادي‎ ‎اين فعاليت از آن جهت مورد تاكيد است كه مي‌تواند با تامين مواد اوليه‎ ‎برخي از صنايع مانند نساجي، پزشكي، نظامي، دامپروري و طيور و بافت فرش،‎ ‎موجبات كسب درآمد ارزي قابل توجهي براي كشور داشته و اشتغالزايي بالايي را‎ ‎به‌وجود آورد‎.‎

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *