۲۰ ‎درصد از روزهاي امسال تعطيل است‎ !

در پي پيشرفت و توسعه صنعتي و اقتصادي در بسياري از کشورها، به‎ ‎تدريج اين گرايش تقويت يافته که تعداد روزهاي تعطيل بايد بنا بر اقتضائات وضعيت‎ ‎اقتصادي تنظيم و تعديل شود، اما عوامل بسياري از جمله فرهنگي، سياسي و تاريخي به‏‎ ‎عنوان موانع جديد در کاهش روزهاي تعطيل هست که مانع از اقدام در اين زمينه مي شوند‎.
‎بنا بر مطالعاتي که در برخي کشورها همچون آلمان و مالزي انجام‎ ‎شده، توليد ناخالص داخلي در روزهاي تعطيل به طور معناداري پايين مي آيد و از همين‎ ‎رو، به جرأت مي توان گفت که تعطيلات رسمي در ايران اگر بيش از ديگر کشورها نباشد،‎ ‎يکي از بالاترين آنهاست‎.

‎مقام معظم رهبري درباره تعطيلات کشور فرموده اند: “اين تعطيلات‎ ‎طولاني و بي دليل، هيچ منطق عقلايي ندارد. وضع خوبي نيست که اول سال، روزهاي‎ ‎متوالي- گاهي دو هفته و گاه بيشتر- همه چرخهاي فعاليت در کشور از حرکت بيفتد. خلاف‎ ‎مقررات هم هست. بنا بر مقررات تعطيلي ها محدود است. ما در اين روزهاي سال، تعطيلي‎ ‎زياد داريم که اين به زيان کشور است‎”.
‎تعطيلات از نقطه نظر منشأ پيدايش به سه گروه اصلي قابل تقسيم‎ ‎است: گروه نخست، تعطيلات ملي هستند که عموماً منشأ تاريخي- فرهنگي دارند؛ گروه دوم‎ ‎تعطيلات مذهبي، گروه سوم تعطيلات حکومتي هستند. تعطيلات رسمي کشور ما (از هر سه‎ ‎گروه تعطيلات) نسبت به ديگر کشورها بيشتر است، ايران با داشتن حدود ۲۵ روز تعطيلات‏‎ ‎سالانه به مناسبتهاي گوناگون، جزو کشورهايي است که بالاترين تعطيلات را دارد‎.
‎اين در حالي است که بررسي هاي يک گروه از محققان در مرکز‎ ‎مطالعات دين و اقتصاد، نشان مي دهد متوسط جهاني تعطيلات ۵/۱۳ روز در سال است‏‎.

‎مقايسه ديگر که ميان ايران، يونان، ايتاليا و چين به عنوان چهار‎ ‎کشور قديمي و صاحب تمدن شده نيز گوياي آن است که با وجود برخورداري هر چهار کشور از‎ ‎پيشينه تاريخي، متوسط تعطيلات در اين سه کشور، ۱۷ روز است. ميزان تعطيلات رسمي در‏‎ ‎مغولستان ۵ روز، در هند ۷ روز، در پاکستان و مراکش ۸ روز، در آمريکا، ايرلند،‏‎ ‎ايسلند و قطر ۹ روز، در لسوتو(آفريقا) ۱۰ روز، در استراليا ۱۱ روز، در آمريکاي‏‎ ‎جنوبي، ايتاليا، فرانسه، اردن، ترکيه و مصر ۱۲ روز، در اتريش و گويانا (آمريکاي‏‎ ‎جنوبي) ۱۳ روز و در ژاپن ۱۴ روز است.کارشناسان اقتصادي بر اين باورند که ساماندهي‏‎ ‎تعطيلات رسمي و نيمه رسمي کشور با چشم انداز کاستن از پيامدهاي منفي تعطيلات‎ ‎طولاني، يک ضرورت اقتصادي است‎.

‎همت مضاعف در تضاد با تعطيلات فراوان‎
‎در شرايطي که امسال به “همت مضاعف، کار مضاعف” نامگذاري شده‎ ‎است، بايد ديد که آيا دسترسي به اين هدف والا با توجه به تعداد روزهاي تعطيل موجود‎ ‎در تقويم سالانه کشور ممکن است؟ تعطيلات واژه اي است که بنگاههاي صنعتي و توليدي به‏‎ ‎ويژه در دوران رونق کاري چندان از آن خوششان نمي آيد و اين واژه براي آنها مساوي‎ ‎است با توقف خط توليد، بيکاري کارگران، و به تبع آن کاهش سطح توليد هزينه هاي سربار‎ ‎اضافه‎.
‎اگرچه در همين حال نيروهاي کار اغلب از تعطيلات استقبال کرده و‎ ‎مشتاق آن هستند و اين وضعيت معمولاً در مواردي باعث بروز اختلاف نظرهايي بين‎ ‎کارفرما و کارگر مي شود‎.
‎طي سالهاي اخير اظهار نظرهاي زيادي درباره پايين بودن بهره وري‎ ‎نيروي کار در کشور از سوي کارشناسان مختلف ارايه شده است؛ با اين وجود کارهاي عملي‎ ‎انجام شده براي افزايش بهره وري نيروي کار کشور کارايي چندان زيادي نداشته، زيرا هر‎ ‎بار تلاشي در اين زمينه انجام شده، به يک باره تعطيلات چندين روزه از راه رسيده و‎ ‎دوباره روز از نو و روزي از نو‎ !
‎نکته جالب اينجاست که بسياري از نيروهاي کاري کشور نيز وقتي‎ ‎دقيقاً به مسأله نگاه مي کنند، معمولاً از تعطيلات زياد بيزار بوده و آنان نيز دوست‎ ‎دارند با کار بيشتر پول بيشتري به دست آورند. با اين وجود سيستم موجود نه به آنها‎ ‎اجازه انجام کاري مي دهد و نه به کارفرمايشان. اين همان وضعيتي است که به خوبي نقش‎ ‎تصميم گيريهاي دولتي را در سياست گذاريهاي مربوط به تقويم سالانه کشور نشان مي دهد‎.

۲۰ ‎درصد از روزهاي امسال تعطيل است‎
‎در تقويم سال ‏‎۱۳۸۹‎‏ کشور نيز حدود ‏‎۸۰‎‏ روز تعطيل وجود دارد که‏‎ ‎البته ‏‎۵۲‎‏ روز آن جمعه است. اين رقم مربوط به روزهاي تعطيل رسمي و جمعه است که‏‎ ‎روزهاي تعطيل يا نيمه تعطيل پنج شنبه را هم بايد به آن افزود، اما در کشور ما واژه‎ ‎منحصر به فرد ديگري نيز وجود دارد به نام بين تعطيلي! يعني روزهايي که بين روزهاي‎ ‎تعطيل واقع مي شوند، هرچند گاهي نه به صورت رسمي، اما عملاً به تعطيلي کشيده مي‎ ‎شوند. گاهي هم که تصميم گيريهاي مراجع مربوط، به افزايش تعطيلات به واسطه تعطيل‎ ‎اعلام کردن يا مجاز اعلام کردن مرخصي در روزهاي موسوم به بين التعطيلين نيز‎ ‎انجاميده است‎.

‎در هر حال اين اعداد و ارقام نشان مي دهد که دست کم ‏‎۲۰‎‏ درصد از‏‎ ‎روزهاي امسال تعطيل خواهند بود که اين رقم البته باز هم بدون محاسبه روزهاي بين‏‎ ‎تعطيلي و پنج شنبه است. در سال گذشته نيز در تقويم کشور تقريباً چنين وضعيتي وجود‎ ‎داشت، اما در برهه اي تعداد روزهاي بين تعطيلات به طور عجيبي به شدت زياد شد و حتي‎ ‎يک بار نيز يک هفته وسط سال عملاً تعطيل شد

‎  ‎وزارت صنايع و معادن کاري کند‎
‎اما در حالي که وزارت صنايع و معادن به عنوان متولي بخش صنعت و‎ ‎توليد در کشور وظيفه حمايت از اين بخش را به عهده دارد، از شواهد پيداست که مسؤولان‎ ‎اين وزارتخانه تاکنون براي کاهش روزهاي تعطيل در تقويم کشور و کمک به بخش صنعت در‎ ‎اين زمينه نتوانسته اند کار خاصي انجام دهند‎.
‎اگرچه تصميم گيري نهايي در زمينه کاهش روزهاي تعطيل در تقويم‎ ‎کشور به عهده نهادهاي بالاتر است، اما وزارت صنايع و معادن حداقل مي تواند پيشنهادي‎ ‎مبني بر کاهش روزهاي تعطيل در تقويم کشور ارايه دهد و گامي در جهت حمايت از بخش‎ ‎توليد و صنعت در کشور بردارد. در اين بين وزارت کار هم براي کاهش تعداد روزهاي‎ ‎تعطيل در سال، کار خاصي انجام نداده است‎.

‎وجود تعطيلات بيش از حد در تقويم باعث شده تا اظهارات کارشناسان‎ ‎را درباره اينکه پول نفت ايراني ها را تنبل کردهاست، بپذيريم. در همين راستا عضو‎ ‎شوراي عالي کار با بيان اينکه کشور در حال حاضر به کار و فعاليت بيشتر نياز دارد نه‎ ‎تعطيلات متعدد و پياپي، گفت: تعطيلات بيش از حد نه تنها به نفع توليد نيست، بلکه به‎ ‎نفع کارگر و نيروي کار هم نيست، زيرا در نهايت با افزايش روزهاي تعطيل، دستمزد‎ ‎نيروي کار هم کاهش مي يابد‎.
‎ولي ا… صالحي ، با اشاره به اينکه نيروي کار هم با تعطيل شدن‎ ‎بي مورد روزهاي کاري موافق نيست، افزود: کار بيشتر به معناي رفاه بيشتر است،‎ ‎بنابراين کاهش روزهاي کاري، رفاه نيروي کار را هم خواهد کاست و هيچ وقت کار کمتر،‎ ‎مطلوبيت بيشتر در پي نخواهد داشت‎.
‎او با تأکيد بر اينکه وضعيت کنوني تعطيلات در کشور به ساماندهي‎ ‎نيازمند است، اظهار کرد: در حال حاضر براي کشور سند چشم انداز تهيه و اهداف بزرگي‎ ‎ديده شده است که به نظر من براي رسيدن به آنها بايد شيفتهاي کاري فشرده تر شود، اما‎ ‎با تعطيلات پشت سر هم، هرگز به اين اهداف نمي رسيم‎.

‎کارفرمايان ناراضي‎
‎يک مقام کارفرمايي معتقد است: امروز کارفرمايان و کارگران به‎ ‎خوبي مسايل مربوط به توليد و بهره وري را درک مي کنند، به همين دليل هر دو با‎ ‎تعطيلات پشت سر هم و طولاني مدت مخالفند. امير معتمدي با بيان اينکه تعطيلات طولاني‎ ‎مدت باعث اتلاف وقت و سرمايه و اسراف در منابع مي شود، گفت: کارگر هم در حال حاضر‏‎ ‎به طور عميق مشکل توليد را مي فهمد و حاضر است براي رفع آن کمک کند، در حالي که‎ ‎تعطيل کردن روزهاي کاري مي تواند به اين روند ضربه بزند‎.
‎معتمدي با بيان اينکه استفاده کمتر از ظرفيت توليد و روزهاي‎ ‎کاري باعث کوچکتر شدن سفره کارگر و کارفرما مي شود، ادامه داد: امروز صنايع و‎ ‎توليدات در خطرند و تعطيل کردن روزها باعث کاهش ظرفيت کاري و افزايش خطر در حوزه‎ ‎توليد مي شود‎.

‎محمد عطارديان نيز ديگر کارفرمايي است که مي گويد: به نظر من‎ ‎تعداد روزهاي تعطيل در ايران چندان تفاوتي با تعطيلات ديگر کشورها ندارد، بلکه تنها‎ ‎تفاوت آن در منظم نبودن روزهاي تعطيل داخل کشور است‎.
‎وي با بيان اينکه تعطيلات نامرتب روزهاي آخر سال در کشور ما از‎ ‎نمادهاي نبود نظم است، اظهار کرد: در حالي که به طور رسمي تنها چهار روز از شروع‎ ‎سال جديد تعطيل است، اما متأسفانه روزهاي کاري از چند روز پيش از شروع سال جديد تا‎ ‎حدود ‏‎۲۰‎‏ روز پس از سال، تعطيل يا نيمه تعطيل است که اين بي برنامگي و نامنظم بودن‏‎ ‎باعث بروز مشکلات زيادي مي شود‎.

‎مشکل تعطيلات نيست‎
‎يک مقام کارگري معتقد است، معضلات موجود در صنعت کشور، ارتباطي‎ ‎چندان جدي با تعطيلات ندارد و موضوعهاي مهمتر از روزهاي تعطيل باعث بروز مشکل در‎ ‎توليد شده است‎.
‎محمد احمدي گفت: اگرچه تعطيل شدن روزهاي کاري مي تواند به ضرر‎ ‎توليد باشد، ولي آنچه امروز در صنعت کشور مي گذرد، با تبديل شدن روزهاي تعطيل به‎ ‎روزهاي کاري سامان نمي يابد‎.
‎عضو هيأت مديره شوراي اسلامي کار سراسر کشور با تأکيد بر اينکه‎ ‎قانونگذار براي تعطيل کردن برخي روزهاي سال دلايل موجهي داشته است، ادامه داد: هر‎ ‎چند تعطيلات بايد مدون و منظم باشد، ولي واقعيت اين است که با اضافه شدن چند روز‎ ‎کاري، به دليل وجود مشکلات اساسي در حوزه توليد، اين بخش تغييري نخواهد کرد. يک عضو‎ ‎شوراي اسلامي کار تهران نيز با بيان اينکه بر اساس استانداردهاي بين المللي،‎ ‎تعطيلات بيشتر موجب وارد شدن ضرر و زيان به توليد داخلي مي شود، گفت: از آنجا که در‎ ‎کشور ما، توليد داخلي خريدار ندارد، بنابراين تعطيل شدن روزهاي کاري ‏‎ ‎‏ چندان به ضرر‏‎ ‎توليد نيست‎ !
‎علي قدياني در واکنش به اظهار نظري مبني بر لزوم کاهش تعطيلات‎ ‎براي افزايش توليد تصريح کرد: تعطيلات آخر هفته و رسمي در همه کشورهاي دنيا وجود‎ ‎دارد، بنابراين نمي توان گفت آنها با کاهش روزهاي تعطيل پيشرفت کرده اند‎.

‎وي با بيان اينکه بدون شک تعطيلات از پيش تعيين نشده و بدون‎ ‎برنامه ريزي به زيان توليد است، ادامه داد: برخي کارخانه ها که به دليل استقبال‎ ‎نکردن بازار داخلي با انباشت توليد در انبارها مواجه شده اند، ترجيح مي دهند فعاليت‎ ‎خود را کمتر کنند، چون اين کار به نفع کارفرماست. علي دهقان کيا هم در اين خصوص با‎ ‎اشاره به اينکه هم اکنون بسياري از کارخانه ها و مراکز توليدي با ‏‎۳۰‎‏ تا ‏‎۴۰‎‏ درصد‏‎ ‎ظرفيت خود کار مي کنند، افزود: در چنين شرايطي هرگز تعطيل شدن روزهاي کاري نمي‎ ‎تواند مورد تأييد باشد و اين روش هيچ وقت به صلاح توليد کشور نيست‎.
‎وي افزود: متأسفانه به دليل شرايط نامناسب توليد، برخي کارگران‎ ‎در روزهاي کاري داخل کارخانه هم کار چنداني انجام نمي دهند و به همين دليل،‎ ‎کارفرمايان در چنين شرايطي ترجيح مي دهند بعضي روزها تعطيل باشد، در حالي که اين‎ ‎وضع به صلاح کارگران نيست‎.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *